جـــوان مـیـنـابــی

جوانان شهرستان میناب
Instagram

جـــوان مـیـنـابــی

جوانان شهرستان میناب

اسلایدر

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
جـــوان مـیـنـابــی

فضایی برای معرفی هرچه بیشتر این شهر جنوبی ایران؛ همچنین تلاش برای معرفی آداب و رسوم، صنایع دستی، محصولات غذایی، کسب و کار و نوع گویش های مختلف این شهرستان به جوانان امروزی...

«مرجعی برای جوانان میناب»

مراسم علم و تابوت گردانی در میناب

چهارشنبه, ۲۱ مهر ۱۳۹۵، ۰۵:۰۸ ب.ظ

تابوت گردانی

مراسم « حمل تابوت » هر ساله در صبح روز نهم محرم، در محله ها و روستاهای میناب برگزار می شود. غالباً هر حسینیه ای که علم خاص دارد، تابوتی نیز با همان نام دارد.

صبح روز نهم محرم مردم هر محله ای، علم و تابوت را به حسینیه یا زیارتگاه موردنظر می برند و « تیغه ی عَلَم » ( سَرشِده ) را با گلاب شستشو می دهند و پارچه های علم را که در روزهای گذشته بر علم نصب شده است، با پارچه های تمیز و رنگارنگ دیگر عوض می کنند. سپس علم و تابوت را از حسینیه یا تکیه بیرون می آورند و با صدای « گُر » مردم را برای شرکت در مراسم باخبر می کنند.

 با اجتماع مردم مراسم آغاز می شود و گردانندگان، تابوت را از محله ای به محله ی دیگر می برند و می گردانند.

رقص پا تابوتی

 حرکت دادن تابوت توسط حمل کنندگان همواره با نوعی حرکت دست و پا همراه است. حمل کنندگان تابوت که معمولاً چهار نفرند با یک دست تابوت را گرفته و در حالی که دست دیگرشان آزاد است به صورت نیم خیز نشسته و برمی خیزند. این نشست و برخاست در حالتی هَروَله کنان ( حالتی بین دویدن و راه رفتن ) انجام می گیرد. این عمل حاملان تابوت نوعی رقص پا را تداعی می کند، به همین سبب به « رقص پا تابوتی » مشهور است. این مراسم با صدای ساز و دهل سنتی همراه است.

رقص پا تا بوتی دو نوع است که شامل:

1-رقص پا به جلو: همراه با موسیقی و ضربه دست راست دهل گپ زانوی خود را به جلو خم کرده و حرکت می کنند.تابوت به بالاو پایین می رود.
2-رقص پا به بغل: رقص ان سخت است و زانوها صاف و پاها بر خلاف بدن در هوا پرت می شود و افراد تابوت کش دو به دو باید نظم در پاهای که چپ و راست پرت می شود را داشته باشند و تابوت در این سبک به چپ و راست می رود.


مراسم تابوت گردانی چگونه و از کجا وارد میناب شد؟

این که مراسم از کجا و چگونه به شهرستان میناب وارد شده است، به درستی معلوم نیست. برخی بر این باورند توسط مهاجران عراقی که در زمان امام جعفرصادق (علیه السلام) به میناب آمده و ساکن شده اند، وارد فرهنگ مردم این خطه شده است. نویسنده به دنبال تأیید یا رد این مطلب نیست. اما وجود سادات پرشمار در مناطقی از میناب مانند « ماه خاتونی »، « گورزانگ » و غیره و مرقد امامزاده مرعش بن موسی (علیه السلام) در روستای « چِلو گاومیشی »(Chelou gavmishi) نشان از آن دارد که عرب هایی از عراق و حجاز به میناب آمده اند؛ شاید سخن افضل الدین کرمانی که « قوافل عراق روی به وی میناب- دارند » تأیید کننده ی مطلب باشد.

علم گردانی

« علم گردانی » آیینی است که در تمامی نقاط میناب در طول دهه ی محرم به اجرا درمی آید. تکیه ها، حسینیه ها و مساجد در میناب، هرکدام علم اختصاصی دارند. غالباً از روز اول محرم چوبه ی علم را در آب روان غسل داده و آن را با پارچه های رنگارنگ می پوشانند و برای عزاداری ماه محرم آماده می کنند. در روزگار گذشته مراسم علم گردانی با قداست ویژه ای انجام می گرفت و حرمت آن را پاس می داشتند.

 

در روز پنجم محرم، مراسم « علم پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) » با تشریفات خاصی به اجرا درمی آید. بنا به آنچه میرشکاری از حسن رونده نقل کرده است:« این مراسم یکی از بزرگ ترین مراسم عزاداری کشورمان در دهه ی محرم محسوب می شود. » در این روز جمعیت بسیاری از نقاط مختلف خود را به مکان مشخصی در شهر میناب می رسانند و آماده ی برگزاری این آیین بزرگ می شوند.

طبق رسم و سنتی که از روزگاران کهن در شهر میناب برجای مانده است، در روز پنجم محرم، همه ی علم ها از حسینیه ها و تکیه های مختلف، از شهر و روستا، در محلی به نام « ماتم قلعه »، در مرکز شهر، در کنار هم قرار می گیرند و هیأت های عزاداری دور هم جمع می شوند تا در مراسم « علم پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) » که همه ساله در این روز خاص برگزار می شود، شرکت کنند.

از روز پنجم محرم حضور مردم در حسینیه ها، مساجد و تکایا بیشتر می شود و با شور و هیجان وصف ناشدنی در مراسم شرکت می نمایند و در وصف شهیدان کربلا نوحه سرایی کرده و بر سر و صورت می زنند و اشک می ریزند.

روز نهم محرم علم پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) ‌را از مجلس مردانه بیرون می آورند و به مجلس زنانه که در آن نزدیکی است، می برند. علم حضرت ابوالفضل (علیه السلام)« جریده » ( علمی با پایه ای نیزه ای که بلندی آن به حدود دو متر می رسد) هم در مجلس زنانه است. هر دو علم ( علم پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) و علم ابوالفضل (علیه السلام) ) ‌را در وسط حیات مسجد قرار می دهند. مردان حلقه وار علم ها را احاطه کرده و به سینه زنی می پردازند.

پس از مدتی سینه زنی، علم ها را به داخل مسجد می برند و روی صندلی قرار می دهند و روضه خوانی می کنند. بعد از پایان روضه، نخست مردها علم را زیارت کرده و از زیر آن عبور می کنند، سپس نوبت خانم ها می رسد، به این نحو که علم را بوسیده و از زیر آن می گذرند. در باور مردم زن های باردار مجاز نیستند از زیر علم عبور کنند، چون باعث سقط جنین آنها می شود. البته چنین باورهای عامیانه ای در طول زمان به وجود آمده و منشأ و مأخذ معتبری ندارد.

منبع وب سایت: راسخون

نویسنده متن : عباس کریمی حاجی خادمی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی